السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
275
تفسير الميزان ( فارسي )
شبيه ترين انبيا به عيسى ( ع ) است و جامعترين پيغمبرى است كه همه صفات كمال و كرامتهاى موجود در مريم و عيسى را واجد بود ، و بخاطر همين جامعيت فرزند زكريا بود ( به بيانى كه خواهد آمد ان شاء اللَّه ) خدا او را يحيى ناميد و در باره اش فرمود : * ( « مُصَدِّقاً بِكَلِمَةٍ مِنَ اللَّه وَسَيِّداً وَحَصُوراً وَنَبِيًّا مِنَ الصَّالِحِينَ » ) * و اين صفات نزديكترين صفات است براى انسانى كه شبيه به مريم و فرزندش عيسى ( ع ) باشد . * ( « فَنادَتْه الْمَلائِكَةُ وَهُوَ قائِمٌ يُصَلِّي فِي الْمِحْرابِ أَنَّ اللَّه يُبَشِّرُكَ بِيَحْيى . . . » ) * ضميرهاى غايب در « نادته » ، و در « هو قائم » و در « يصلى » و ضمير خطاب در « يبشرك » همه به كلمه « زكريا » بر مىگردد ، و كلمه بشارت كه ريشه كلمه « يبشر » به معناى خبر خوشى است كه شنونده را مسرور سازد . و جمله : * ( « أَنَّ اللَّه يُبَشِّرُكَ » ) * دلالت دارد بر اينكه نامگذارى فرزندش بنام يحيى از ناحيه خداى سبحان است ، هم چنان كه آيات ديگرى كه نظير اين آيه است بر اين معنا صراحت دارد ، از آن جمله در سوره مريم مىفرمايد : « يا زَكَرِيَّا إِنَّا نُبَشِّرُكَ بِغُلامٍ اسْمُه يَحْيى لَمْ نَجْعَلْ لَه مِنْ قَبْلُ سَمِيًّا » « 1 » . و نامگذارى فرزند زكريا قبل از ولادتش و اينكه اين نامگذارى از ناحيه خداى تعالى بوده ، و اينكه نام او از بين همه نامها « يحيى » انتخاب شده ، همه مؤيد بيان قبلى ما است كه گفتيم منظور زكريا از درخواستى كه كرد اين بود كه خدا به وى فرزندى دهد كه شان مريم را داشته باشد ، مريمى كه او و پسرش عيسى يك آيت بودند ، هم چنان كه قرآن فرموده : « وَجَعَلْناها وَابْنَها آيَةً لِلْعالَمِينَ » « 2 » . نتيجه مىگيريم كه همه آن امتيازها كه در مريم و عيسى رعايت شده بود در يحيى ( ع ) نيز رعايت شده است ، و در عيسى رعايت شد آنچه كه در مريم رعايت شد ، پس آنچه كه در يحيى رعايت شده شباهت تام و محاذات كامل با آنچه كه در عيسى رعايت شده است دارد ، و اين شباهت تا حد امكان در نظر گرفته شده است ، چيزى كه هست عيسى بطور كامل مقدم بر يحيى است براى اينكه وجود و پديد آمدن او قبل از دعاى پدر يحيى مقدر بوده ، و
--> ( 1 ) اى زكريا ما تو را به فرزندى بشارت مىدهيم كه نامش يحيى است ، و ما قبل از او هيچ همنامى برايش قرار نداده بوديم ( سوره مريم آيه 7 ) . ( 2 ) ما او و فرزندش را آيتى براى عالميان كرديم ( سوره انبياء آيه 91 ) .